Ceart agus COMHAR

Mar a chaill iris Ghaeilge a heagarthóir

Aguisín 4

 

Bréag Chomhar tarraingthe siar ag Foras na Gaeilge

Phléamar thuas an dóigh ar éirigh Aindrias Ó Cathasaigh as mar eagarthóir Comhar. Nuair nach raibh Bord Stiúrtha Chomhar Teoranta sásta éirí as na hiarrachtaí cur isteach ar a chuid oibre mar eagarthóir, thug sé fógra trí mhí dóibh mar a bhí leagtha síos sa chonradh eatarthu. Níor ligeadh dó leanúint ar aghaidh go ceann trí mhí, áfach. Nuair a dhiúltaigh sé cead a thabhairt don Bhord Stiúrtha réamhscrúdú a dhéanamh ar gach eagrán sula bhfoilseofaí é, chuir siad cosc ar an chlódóir aon eagrán eile uaidh a chur i gcló.

Mar a chonaiceamar, bhí fadhbanna ag an Bhord de thoradh an tseasaimh seo acu. De réir a gcomhaontú le Foras na Gaeilge, bhí orthu eagrán de Comhar a fhoilsiú gach mí. Agus ní raibh cead acu eagarthóir nua (ná aon bhall foirne eile) a cheapadh gan an post a fhógairt go poiblí. Is é an rud a rinne siad, áfach, Pól Ó Muirí a cheapadh mar eagarthóir gan an post a fhógairt.

Conas a thug siad ar an Fhoras glacadh leis an cheapachán seo, ceapachán a tháinig salach go hiomlán ar an chomhaontú eatarthu? Bhí cruinniú ag bord an Fhorais ar 14ú Samhain 2008, agus labhair cathaoirleach a gCoiste Nuachtán agus Irisí leo. De réir miontuairiscí an chruinnithe, “Chuir sé in iúl gur thug eagarthóir Chomhar fógra trí mhí don Bhord Stiúrtha agus go raibh sé i ndiaidh éirí as sula raibh na trí mhí sin istigh.”

Ní raibh sé seo fíor. Níl aon chúis le ceapadh gur inis cathaoirleach an Choiste Nuachtán agus Irisí bréag don chuid eile de bhord an Fhorais: is léir go raibh an cathaoirleach ag aithris an mhéid a bhí inste don Choiste sin ag Bord Chomhar. Mar sin, d’inis Bord Chomhar bréag d’Fhoras na Gaeilge faoin dóigh ar chuir siad cosc ar eagarthóir Comhar an iris a chur in eagar. Is ar bhonn na bréige seo a ghlac Foras na Gaeilge le ceapachán Uí Mhuirí.

Foilsíodh miontuairiscí seo bhord Fhoras na Gaeilge ar shuíomh idirlín an Fhorais. Rinne Ó Cathasaigh teagmháil leis an Fhoras faoin scéal ar 19ú Márta seo caite, ag cur síos ar an tagairt dó féin:

“Níl an méid sin fíor. Thug mé fógra trí mhí do bhord Chomhar Teoranta 6 Dheireadh Fómhair 2008, ach níor éirigh mé as sula raibh an fógra sin istigh. Ba é mian an bhord stiúrtha scor den chonradh sula raibh na trí mhí istigh. Níor ghlan siad a riaráistí tuarastail liom go dtí Eanair 2009, áfach. Idir an dá linn, chuir siad cosc orm aon obair a dhéanamh.

Tá eolas míchruinn tugtha ag bord stiúrtha Chomhar Teoranta do bhord an Fhorais, mar sin, agus glacaim leis go mbeidh sibh ag fiosrú an mhíchleachtais sin leo.

Maidir liom féin, áfach, tá an Foras thar éis cáipéis a fhoilsiú a chuireann loiceadh tromchúiseach gan bhunús i mo leith. D'fhéadfadh líomhain mar sin an-dochar a dhéanamh dom i mo shaol oibre. Níor sháraigh mé ariamh an conradh a rinne mé le Comhar Teoranta, mar a mhaíonn bhur gcuid miontuairiscí.”

Thug Rúnaí Fhoras na Gaeilge freagra air ar 7ú Aibreán:

“Tar éis labhairt le Comhar Teoranta faoi seo is féidir linn a dheimhniú go bhfuil an tagairt sna miontuairiscí den 14 Samhain 2008 míchruinn.

Tá na miontuairiscí sin bainte den suíomh anois.

Tá i gceist againn an míchruinneas seo a thuairisciú do Bhord an Fhorais i mí Aibreán.

Tá brón orainn go raibh an t‑eolas míchruinn sna miontuairiscí agus tuigeann muid ó Chomhar Teoranta nár sháraigh tú an conradh a rinne tú leo.”

Mar sin, glacann Foras na Gaeilge leis gur thug Comhar eolas míchruinn dóibh, agus tá an t‑eolas sin tarraingthe siar acu. Beidh an chéad chruinniú eile dá mbord ag plé an scéil.

Cad é a dhéanfaidh siad faoi Bhord Chomhar a chuir amú iad? Cad é a dhéanfaidh siad faoin cheapachán a cheadaigh siad bunaithe ar an bhréag seo? Cad é an freagra a thabharfaidh Bord Chomhar ar a gcuid ceisteanna? Is féidir glacadh leis gurbh é cathaoirleach na linne, Uaitéar Ó Ciaruáin, a thug an t‑eolas míchruinn seo don Fhoras, agus is maith an rud do Chomhar Teoranta go bhfuil post an chathaoirligh tréigthe aige anois.

Ar ndóigh, i dtuarascáil chuig an Fhoras roimhe seo, rinne Bord Chomhar gearán faoi Ceart agus Comhar, ag maíomh go raibh “bréag-eolas” á scaipeadh ag an suíomh seo (féach Aguisín 2). Ach is léir anois cé aige a bhfuil an bréag-eolas i ndáiríre.